دنياي اسرارآميز.از همه چيزو همه جا

آرتروز يا ساييدگي مفصل زانو جزو بيماري هاي شايع به ويژه در خانم هاست که با علايمي مانند حالت پرانتزي پا، درد شديد و... همراه است. گاهي اين بيماران به وسايل کمکي از جمله عصا و ويلچر نياز پيدا مي کنند. در نوع حاد بيماري معمولاً دارو، فيزيوتراپي و درمان هاي نگه دارنده پاسخ نمي دهد و فرد به جراحي نياز پيدا مي کند. در اين موارد قسمت هاي آسيب ديده مفصل برداشته و به جاي آن مفصل پوششي گذاشته مي شود.

دکتر رشيدگنجي جراح ارتوپد و عضو انجمن جراحان زانو با بيان اين مطالب در گفت و گو با خراسان ادامه مي دهد: توصيه اول ما به تمام مردم به ويژه افراد ميانسال اين است که از ابتلا به آرتروز زانو پيشگيري کنند، وزن خود را کم کنند و فعاليت ورزشي داشته باشند زيرا مهم ترين عامل ايجاد آرتروز، اضافه وزن و نداشتن فعاليت جسمي است. افرادي که به آرتروز مبتلا مي شوند در مرحله اول درمان بايد سبک زندگي خود را تغيير دهند؛ از جمله کم کردن وزن، انجام ورزش و پرهيز از نشستن دو يا چهار زانو. همچنين استفاده از استخر و در مواردي تزريق مواد به داخل مفصل زانو براي درمان توصيه مي شود.اين مواد تزريقي شامل دو دسته است؛ بخشي مواد کورتوني ضد التهابي است و بخشي داروهاي غضروف ساز است که به غضروف سازي در مفصل زانو کمک مي کند و باعث نرم شدن حرکات مفصل مي شود. وي مي افزايد: اين موارد زماني تأثير گذار است که آرتروز در مراحل اوليه باشد اما در مراحل پيشرفته اين درمان ها جواب نمي دهد.اين جراح ارتوپد مي افزايد:درموارد پيشرفت بيماري اين روش هاي درماني موثر نيست زيرا غضروف مفصل از بين رفته و استخوان هاي مفصل روي هم قرار گرفته است. حتي در مواردي استخوان به داخل استخوان مجاور فرو رفته ويا استخوان اضافه (استئوفيت) تشکيل مي شود و ساختار استخواني مفصل به هم مي ريزد. اين امر باعث انحراف مفصل مي شود و فرد به جراحي نياز پيدا مي کند.در واقع در اين شرايط بايد مفصل بيمار تعويض شود.در اين موارد قسمت هاي اضافه استخوان برداشته مي شود و زانويي پوششي روي مفصل بيمار قرار مي گيرد.اين جراح مي افزايد: بعد از عمل دردهاي مفصلي بيمار کاهش مي يابد، حالت پرانتزي پاها اصلاح مي شود و بيمار به زندگي معمولي خود باز مي گردد.

بعد از عمل جراحي معمولاً تا دو هفته بيمار به وسيله کمکي واکر نياز دارد و پس از آن به مدت کوتاهي از عصا استفاده مي کند.

اگر بيمار ضعف عضله داشته باشد، مجبور است يک تا دو ماه از عصا استفاده کند. در اين مدت به مصرف دارو نيازي نيست و معمولاً براي فعاليت محدوديت خاصي ندارد حتي ما به بيماران توصيه مي کنيم راه بروند، حرکت داشته باشند و به استخر بروند. البته براي افرادي که سن بالايي دارند محدوديت هاي ورزشي وجود دارد.وي مي افزايد: به طور کلي آرتروز در دو زانو ديده مي شود اما در بعضي مواقع به دليل عفونت يا کوفتگي فقط در يک زانو ايجاد مي شود و نياز به تعويض مفصل يک زانو است.در افرادي که هر دو زانويشان بايد جراحي شود بسته به شرايط بيمار مي توان هر دو مفصل را با هم جراحي کرد؛ در غير اين صورت به فاصله ۳ تا ۶ ماه به نوبت مفصل ها تعويض مي شود.

اين جراح و متخصص ارتوپد با اشاره به اين که پوکي استخوان در سنين بالا مانعي براي جراحي آرتروز مفصل زانو نيست مي افزايد: در موارد محدودي که پوکي استخوان بسيار شديد باشد، راهکارهايي وجود دارد از جمله اين که قطعه اي به مفصل اضافه مي شود که در تماس کامل با ديواره استخوان قرار مي گيرد و يا با استفاده از سيمان استخواني مشکل بيمار برطرف مي شود.

وي مي افزايد: پوکي استخوان مانعي براي عمل جراحي فرد محسوب نمي شود و نيازي نيست بيماري که درد شديد دارد قبل از عمل تحت درمان پوکي استخوان قرار گيرد زيرا درمان آن طولاني مدت است. چنانچه گفته شد راهکارهايي وجود دارد که مي توان در اين شرايط عمل تعويض مفصل زانو را انجام داد. بايد به اين نکته توجه کرد که بيمار هرچه ديرتر عمل شود و فعاليت کمتري داشته باشد، پوکي استخوان بيشتر مي شود. در اين شرايط مي توان بعد از عمل، به درمان پوکي استخوان پرداخت.